Delizeka

Kimindir.com sitesinin belli bir kitle tarafından kullanılmaya başlanmasından ve arama motorlarında da üst sıralara çıkmasının ardından geçtiğimiz birkaç sene içinde bana çeşitli kişilerden bazı geri dönüşler oldu. Birbirine benzeyen birçok istek veya soru olunca bu konuda bir yazı yazmak gerektiğini düşündüm.

Whois nedir aslında buradan başlamak lazım. Çünkü insanların çoğu alan adı sahibi olsalar bile bu konuyu pek bilmiyorlar ya da tamamen yanlış biliyorlar. Whois bilgisi; alan adının sahibinin iletişim bilgilerini içeren, alan adının bir nevi künyesi sayılabilecek bir bilgidir. Bu bilginin kaynağı öyle ya da böyle alan adını satın alan kişidir. Ve farkında olsa da olmasa da bu künye bilgisini tüm internete kısıtsız bir şekilde açmayı kabul etmiş demektir.

Continue reading »

Dün gece kriptoloji ile ilgili birşeyler okurken aklıma gelen bu soru gün boyunca kafamı kurcaladı:

Öyle bir girdi var mıdır ki md5 fonksiyonuna girdiğinde çıktı olarak kendisini üretsin?

Bu soruyu sabahtan beri düşünmekteydim. md5 metodunun matematiksel detayını tam bilmediğimden ötürü bu soruya bir yanıt bulamadım. Meğer başkaları da bu ya da buna benzer soruları düşünmektelermiş. İnternette araştırdığım kadarı ile bilinen böyle bir girdi verisi mevcut değil. Ama ihtimal hesaplarına göre böyle bir noktanın varolma durumu mevcut.

md5 sum 128 bit bir değer ürettiğine göre, md5(x) = x olacak denklemde girdi olarak yazdığımız x’in de 128-bit olması gerekir. Buradan hareketle ihtimalleri hesaplanacak olursa ortaya kabaca %63.21 gibi bir oran çıkıyor. Yani yaklaşık %63 ihtimalle böyle bir girdi mevcut. (İlgili hesaplamaları şuradan takip edebilirsiniz.)

Continue reading »

Birkaç haftadır Arnavutluk’un başkenti Tiran’dayım ve uzun süreli olarak kalmak üzere buraya yerleşmeye ve alışmaya başladım. Öncelikle bir yere gezmek/görmek için gitmenin oraya yaşamak için gitmekten çok daha farklı tecrübeler yaşattığını iletmem lazım. İlk defa ağustos ayında buraya geldiğimde şu anda gördüklerimden daha farklı şeyler dikkatimi çekmişti. Şimdi ise buradaki hayatın gerçeklerini daha net görmeye başladım. Gördüğüm şeyler arasında iyi olan şeyler de mevcut, Türkiye’ye göre kötü olan şeyler de mevcut.

En başta şunu söylemem lazım ki, burada bazı işleri halledebilmek için Arnavutça şart. Bu nedenle eğer Arnavutça bilmiyorsanız mutlaka Arnavutça bilen birisinin yanınızda olmasında fayda var. Mümkünse bir Arnavut vatandaşı olursa daha iyi olur. Arnavutça’nın elzem olduğu konuların başında bir ev kiralamak geliyor. Çünkü o kadar ev baktık, ettik ama İngilizce bilen bir ev sahibine rastlamadık. Bize tercümanlık eden birisi ile görüşebildik.

Continue reading »

Dün Arnavutluk’un başkenti Tiran’a geldik bir arkadaşımla beraber. 1 gün boyunca edindiğim izlenimleri paylaşmak istedim.

Tiran’a THY ile 1,5-2 saat içinde ulaştık. İlk defa yurtdışına çıktığımız ve ilk defa Arnavutluk’a geldiğimiz için Tiran havaalanında ne için geldiğimizi pasaport kontrolünde biraz sorguladılar. Arnavutluk’ta yaşayan Türk dostlarımız bu konuda daha önceden bizi uyarıp, bizim isimlerimizi ve bizim “davet üzerine” buraya geldiğimizi havaalanına bir davet mektubu olarak iletmişlerdi. Böylece pasaport kontrolünde gönderilen davetiyeler sayesinde birkaç soruya cevap verip geçtik. İlk defa yurtdışına çıkacak ve ilk defa Arnavutluk’a gelecek olanlar eğer Arnavutluk’taki bir şirketten davet mektubu gönderilmesini sağlamazlarsa 1 saate yakın havaalanında bekletilebiliyorlar.
Continue reading »

Baştan belirteyim, bu yazının amacı template engine (şablon motoru) kullanmayalım ya da performans için her türlü işe yarar objelerden, frameworklerden, component ve yaklaşımlardan uzak duralım değildir. Performans önemli bir konudur ama bir web uygulamasının üretilmesi, üretildikten sonra rahat ve esnek bir biçimde geliştirilebilmesi, vb. de ciddi şekilde önemli konulardır.

Fakat en son Facebook ekibinin HipHop ve XHP gibi konuları gündeme getirmesinden sonra PHP kodlarının performansı üzerinde tekrardan düşünmeye başladım. PHP performansı deyince de ilk aklıma gelen konulardan birisi smarty ve PHPTAL gibi şablon motorlarının kullanımı oldu. Acaba bu şablon motorları ne kadar hızlı çalışıyor diye test etmek istedim.

Smarty uzun süredir kullandığım fakat son dönemlerde gerekliliğini ve yeterliliğini sorguladığım bir şablon motoru benim için. Hatta kim bana şimdi “Smarty mi kullanalım, direkt PHP mi yazalım HTML tagleri arasına?” diye sorsa bir saniye bile düşünmeden “PHP yazın” derim. Zira Smarty hakikaten HTML arasında PHP yazmaktan öte çok fazla bir iş yapmıyor. Compile, cache gibi yapıları ise aslında maksimum birkaç saat içinde hem de daha iyi bir şekilde sıfırdan yazabileceğiniz türden şeyler. Bugüne kadar biraz ciddi bir alternatifi olmamasından biraz da back-end kod ve yapılarının tasarımdan ayrılmasına inandığımız için Smarty’i kullanmış idik. Şimdiler de ismi çok duymaya başladığım PHPTAL gibi daha düzgün bir alternatif mevcut. PHPTAL’ı kullananların anlattığı ve kendi dökümanlarına göz attığımda gördüklerim kadar tanıyorum aslında. Yani çok ciddi bir tecrübem yok PHPTAL ile ilgili. Ama bundan sonrasında bir proje için Smarty yerine kullanmayı düşündüğüm bir şablon motorudur. Bu nedenle de Smarty’nin ne kadar hızlı çalıştığını merak ederken PHPTAL’ı da bu merakıma dahil etmiş oldum.

Continue reading »