Türkiye’de sitelerin engellenmesi hadisesi

Şimdi konuyu toparlayacak olursam, bence ideal bir internet hukukunda, şu taraflar ve sorumlulukları göz önünde bulundurulmalıdır.

Site sahibi tarafı :

Site sahibi, ile kastedilen sitenin domain ve hosting üzerinde karar yetkisi olan, sitenin giderleri ile direkt bu amaçla harcama yapan; içeriğe, kullanıcılara müdahale edebilecek durumda olan kişiler/kurumlar kastedilmeli bence. Bu kişiler site üzerinde varolan içerikleri kendileri ekliyorsa ayrıca kullanıcı olarak aşağıda tanımladığım şekilde de sorumlu olmalılar. Ancak bu tanım dahilindeki sorumluluğu içeriğin kimin sorumluluğunda olduğunu belirlemek (örneğim tüm içerikler onaydan sonra yayınlanacak diyorsa, site sahibi içerikler konusunda kullanıcılar kadar belki daha fazla sorumlu demektir. Ya da kullanıcıların eklediği içerikleri kendilerini bağlar demişse sadece kullanıcılar sorumlu tutulabilir [bu mesele çok su götürür esasında, çok kompleks örnekler üretebilirim ama kısaca geçiyorum.]) Ve site sahipleri kendilerine kullanıcıların içerikleri ile ilgili iletilebilecek mahkeme kararları doğrultusunda kullanıcı için verilen cezayı uygulaması gerekir.

Bence bu noktalara gelmeden durum, içerik onaydan geçmeden yayınlanıyor bile olsa, içerikleri bir şekilde, belki belli aralıklar ve yazılımsal filtreler ile takip etmek, olaylar mahkemelere gelmeden, tatlılıkla halledilmesi için site sahiplerinin iyi niyetli gayretler sarfetmesi birçok sorunu çözecektir.

Kullanıcı tarafı :

Kullanıcılar, kullanıcısı oldukları sitelere ekledikleri içeriklerin sorumluluğunu almalılar. İçeriklerin sorumluluğunu almayan kullanıcıyı anlamak mümkün değil zaten. Madem o kadar yüreksizsin, madem o kadar eklediğin içeriğin arkasında duramayacaksın ne diye eklersin ki o içeriği. Dolayısıyla bir suç işliyorlar ise, bu suçlarının karşılığını alacaklarını bilmeliler.

Gene keşke diyeyim, keşke kullanıcılar yaptıkları hatalardan dönmeyi bilseler, biraz erdem sahibi olabilseler. Kültür, ahlak olmayınca bunlar boş laflar tabii de. Keşke haksız yere birilerine belden aşağı vurdukları konusunda uyarıldıklarında düşünüp, haklısınız deyip kendileri kaldırsalar içerikleri, kendileri özür dileseler. Ama zaten niyeti bozmuş birisi, birine zaten zarar verme düşüncesinde olan bir kişi için bu söylediğim kriterler çok bir mana ifade etmeyecektir.

Özetle, kullanıcının eklediği içerik konusunda kendisinin sorumlu tutulabileceğini bilmesi gerekir.

Ziyaretçi tarafı :

Bu kişiler de ne site sahibi, ne de herhangi bir davaya konu olacak içeriği girmemiş olaya seyirci olan diğer kişiler. Sitede yazıları okuyan, içerikleri takip eden ve fakat içeriklerle direkt bağlantısı olmayan insanlar. Bu kişilerle ilgili hukuksal bir düzenleme olamaz bence. Ama gene de sadece güzel bir davranış olacağı açısından, yanlış yollara girmiş içerik sahiplerini uyarmak, gerektiğinde bu içeriklere doğru yollarla tepki koyabilmek bence site sahibi kadar ziyaretçilerin de üzerinde durması gereken bir konu. Her konuda tepkimizi dile getirmek yerine sustuğumuz gibi, bu tip konularda da en azından internet üzerinde susmayıp tepkimizi uygun bir dil ve yöntem ile dile getirmeliyiz diye düşünüyorum.

Mağdur/Zarar gören taraf :

Herhangi bir sitede yayınlanan herhangi bir içerik nedeniyle zarar gören herhangi bir kişi, bence öncelikle site sahibi ile irtibata geçerek durumu iletmesi, katı kuralların cezaların uygulanmasına gerek kalmadan, site sahibi ile durumu çözmeye çalışması yerinde olur diye düşünüyorum.

Bunun haricinde, ille de mahkemeye başvuracak ise, külliyen siteden değil, içerik sahibinden ve içerikten şikayetçi olması daha makul olacaktır bence. Çünkü site sahibi içerikleri denetlemiyor olabilir, bu konuda kullanıcıları uyarmış da olabilir. Hatta gayet iyi niyetli bir şekilde kontrol etmeye çalışıyor da olabilir. Burada sorun çıkaran site sahibi değil daha çok içerik sahibidir. Tabii içerik sahibi = site sahibi olduğu durumlarda muhatap direkt site sahibi oluyor zaten ama daha genel bir şekilde düşünmeye çalıştığım için böyle ifade ediyorum.

Dolayısıyla, bir zarar gördü isen, suçlunun cezalandırılmasını istemen lazım ey mağdur adam! Ekşi Sözlük kapansın diyerek, neden birçok insanın faydalandığı bir sitenin hem site sahiplerine hem kullanıcılarına kendin gibi bir anlamda mağdur bırakarak bir iki kullanıcı yüzünden diğerlerine eziyet ediyorsun, etmeye çalışıyorsun. Birileri yüzünden koskoca wordpress.com kapansın diye başvuru yapılmışsa eğer, çok büyük bir soru işareti oluşuyor kafalarda. “iyi de biz ne yaptık” diyen onca insanın hakkına girilmiş olmuyor mu?

Bir cani yüzünden yüzlerce masumun hakkı yenebilir mi? Bu suçsuz tüm kullanıcı ve ziyaretçilerin haklarını kim telafi edecek? diyerek bu konunun son aşaması olan varolan yargı süreçlerini -bildiğim, gördüğüm kadarı ile- değerlendirmeye ve bazı sorular sormaya başlayayım.

Wordpress.com’un kapatılması ile ilgili mahkeme kararının tam metnini bulmaya çalıştım internetten, ya nereye bakmam gerektiğini bulamadım, ya e-devlet dediğimiz hadise o seviyeye gelememiş ya da bu kararlara herkes zaten erişemiyor. Gerçi bildiğim kadarıyla mahkeme kararlarını herkesin okumasında bir sakınca yok ama gene de yanıltıcı birşey söylemiş olmamak için böyle bir ihtimali de saymış olayım.

Şimdi bazı sorularım var bu konu ile ilgili, daha sonrasında yazacaklarıma ön ayak olacak sorular :

- Wordpress.com’un kapatılmasına neden olan başvurunun sahibi, başvuru yaparken “wordpress.com kapansın çünkü …” diye bir gerekçe mi sunmuştu yoksa sadece belirli bir sayfada yayınlanan, sadece bir kullanıcı ile ilgili olan bir durum nedeniyle mi başvuru da bulundu?

- Eğer başvuru wordpress.com olarak yapılmışsa, ve konu aslında sadece bir kullanıcı ya da sayfa ile ilgili ise, yargı sürecinde wordpress.com sahipleri ve tüm ziyaretçileri de suçlu mu addedildi? Yasalarımıza göre tekzip yayınlatmak, içeriğin kaldırılmasını sağlamak ya da içerik sahibini cezalandırmak gibi konular mevcut mu? Yoksa bir sitenin bir kullanıcısının, bir sayfada yayınlanan bir içerik nedeniyle tümden sitenin kapatılması genel-geçer, her durumda uygulanan bir yasal süreç midir? (Allah aşkına bu konuda bir avukat, hukukçu somut birşeyler yazsın da benim gibi hukuk özürlüler de varolan yasaları öğrenmiş olsun)

- Eğer yargı kararında wordpress.com’un ilgili başvuruya konu olan içeriğinin engellenmesi kararı alınmışsa, tümden sitenin engellenmesi kararını Telekom mu verdi? Bu kararda “başka türlü engellemek mümkün değil” gibi bir değerlendirme mevcut mu?

- Eğer tümden engellenilsin kararını Telekom vermişse, hangi yasal yetki, Türkiye’deki tüm internet kullanıcılarını etkileyecek bir karar verilmesine olanak sağlıyor?

Konuyu net olarak değerlendirebilmek için bence bu soruların net cevaplarını almak gerekiyor. Bu konuda net birşey bilemediğim için ancak kararın bu şekilde uygulanmasının sıkıntıları üzerinde durabiliyorum.

Wordpress.com’un engellenmesinden bağımsız olarak, şu şekilde yapılan bir şeyin olası sonuçları üzerinde durmak gerekiyor bence. Gene olası sonuçları bilemediğim için, sadece düşünmeye sevk etmek, bu konuda bilgisi olanların bilgilerini aktarması için aktarıyorum;

Ben sevmediğim bir siteye ismi cismi belli olmayan bir kullanıcı olarak girip (örneğin rakip olmak istiyor olabilirim) kendime ağza alınmayacak hakaretler yağdırsam. Kötü niyetliyim ya, sonra gidip siteyi, bu içerik nedeniyle mahkemeye versem, eğer kimin içeriği eklediğinden çok sitenin bunu yayınlamış olması önemli ise, bu durumda ortada bana yönelmiş bir hakaret olduğu için ve benim içeriği eklediğimi anlayamadığı için sitenin yayınını tümden engelleme kararı alır mı?

Alırsa, bu durum yasadaki bir açık mıdır? Almazsa, bu konuda ne gibi bir prosedür uygulanıyor, hakkaten kimin o siteye yazı eklediği bilinebilir mi? (Düşünüyorum da, İngiltere’de bir üniversitenin kütüphanesindeki wirelessten, socket proxy kullanarak kendime ait bir sunucu üzerinden bir siteye yazı eklesem ve sunucuya sonra formatı bassam beni nasıl tespit edebilirler? Bunu teknik bir soru olarak kendime sorduğumda çok makul bir yanıt bulamıyorum. Dolayısıyla içerik ekleyenin kimliğinin tespiti çok mümkün olmayan bir durum aslında, adam özellikle teknik hadiselere hakimse)

Bu konuyu böyle açık bırakarak (çünkü kesin olmayan şeyler üzerinden ihtimal yürüttüm sadece) sonraki maddeye geçeyim.

En çok yorumlananlar

Pages: 1 2 3 4 5


You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.

AddThis Social Bookmark Button
12345 (No Ratings Yet)
Loading ... Loading ...

One Response to “Türkiye’de sitelerin engellenmesi hadisesi”

  1. Öncelikle düşünceni samimi, anlaşılır ve çok taraflı bir şekilde ele aldığın için teşekkür ederim.

    Birkaç kelam da ben edeyim:
    “Yani ben çıkıp medyaya birine hakaret etsem, nasıl ki onun cezası ve suçun tanımı ile ilgili bir kanun var, bu varolan kanunla, internet üzerinden hakaret meselesi aynı şekilde mi ele alınmalı. Yoksa internet hukuku adı ile diğer kanunlardan farklı yeni bir yaklaşım mı getirilmeli?”

    Özel Hukukun alt kolu olan Medeni Hukuku ilgilendirir. “Medeni Kanun,toplumun rahat ve mutluluk içerisinde yaşayışını,devamlılığını sağlamak amacıyla düzenlenmiş bir kurallar bütünüdür.[bknz. http://tr.wikipedia.org/wiki/Medeni_Kanun ]” wordpress.com’a, mahkeme kararıyla erişim engellendiğine göre, mevcut şikayeti bir madde ile ilişkilendirdiler. Bu durumda, ceza uygulamasını biraz törpüleri gerekir diyebiliriz. Önerilerinle birlikte ben de şunu öneririm ki: Kişilere içerik sunmalarını izin veren site sahipleri ile birlikte, içeriği yazan kişiler de sorumlu tutulmalı. Her kişi yazdığı içeriğin altına imzanı atmalı ki sorumluluğu üzerine alsın; vur kaç durumlarıyla ortam gerginliğine sebebiyet vermesin.
    Tekzip fikrini de destekliyorum.

    Son olarak “Biz özgürüz! Kimse bizi kısıtlayamaz!” diyen arkadaşlara şunu belirtmek isterim ki : özgürlüğümüz anayasamızda yer alan maddelerden arta kalanlarda saklıdır. Hepimiz anayasamıza saygı duymalı ve ihtiyacı karşılayamayan maddeleri daha yapıcı bir şekilde eleştirip, TBMM gündem maddelerinden biri haline getirmeliyiz. Kuru gürültü ve taşıma su ile değirmen dönmez…

    “Title için “hacked by Telekom” da ilginç bir seçenek olabilirdi. “Vay be wordpressi Telekom nickli biri hacklemiş. Ne alem adam, siteye de şu bizim site engellenince yazılan yazılardan yazmış”
    “I kiss you” de yazılabilirdi :)

    Kalemine sağlık diyorum…

Leave a Reply