Türkiye’de sitelerin engellenmesi hadisesi
3. Telekom’un yargının verdiği kararın uygulanması
Telekom bu tür yargı kararlarını uygularken çok farklı bir taktik kullanmadı bugüne kadar. ADSL gibi internet sağladığı servislerin otomatik olarak aldıkları DNS adreslerindeki sunucularda, bahsi geçen siteleri sorgulayanlara bir html sayfası gönderdi, engelleme yapıldığına dair. Sanırım eskiden mahkeme kararını açık bir şekilde yazılmıyordu, şu son olayda direkt mahkeme kararı ile ilgili bir bilgi de veriliyor.
Engellemenin şekli, başka bir ifade ile yargı kararının, bir anlamda “ceza”nın uygulanması açısından çok komik durumlara düşülebilecek bir tarzda. Çünkü DNS üzerinden yapılan engellemeleri aşmak eskiden DNS nedir, nasıl çalışır konularını bilen insanların bilebileceği şeyler idiyse de bu tip kararlar nedeniyle artık Google’a “mahkeme kararı” yazmak bile yeterli olabiliyor, insanların nasıl sitelere erişebileceği ile ilgili. Şu şekilde bir arama ise onlarca site döndürüyor.
İşin başka ilginç bir yönü ise Ulakbim’den üniversitelere gelen ve yurtlarda, kütüphanelerde, vb yerlerde binlerce öğrenci tarafından kullanılan internette böyle bir engelleme yok, neden mi, çünkü üniversiteler kendi DNS sunucularını kullanıyorlar.
Bu durumu aşağıda net olarak görebilirsiniz:
C:Documents and Settingsuser>nslookup wordpress.com 195.175.39.39 # TTNET DNS SUNUCUSU Sunucu: ttdns39.ttnet.net.tr Address: 195.175.39.39 Ad: wordpress.com Address: 212.175.13.55 C:Documents and Settingsuser>nslookup wordpress.com 194.27.149.19 # BİLGİ ÜNİ. DNS SUNUCUSU Sunucu: dns.ibun.edu.tr Address: 194.27.149.19 Ad: wordpress.com Addresses: 72.232.101.41, 72.232.101.43 C:Documents and Settingsuser>nslookup wordpress.com 193.140.192.21 # BOĞAZİÇİ ÜNİ. DNS SUNUCUSU Sunucu: mrtgkilyos.cc.boun.edu.tr Address: 193.140.192.21 Ad: wordpress.com Addresses: 72.232.101.43, 72.232.101.41 C:Documents and Settingsuser>nslookup wordpress.com 160.75.25.1 # İTÜ DNS SUNUCUSU Sunucu: dns1.itu.edu.tr Address: 160.75.25.1Ad: wordpress.com Addresses: 72.232.101.41, 72.232.101.43
Telekom DNS sunucusunun verdiği IP ile diğerlerinin verdiği IP lere lütfen dikkat ediniz. Bu durumda, Türkiye’deki üniversitelerin belki hiçbiri yargının verdiği karardan etkilenmemiş oluyor.
Dahası var, aslında sadece üniversiteler değil, birçok firma ve çalışanları da bu engellemeden etkilenmiyorlar. Neden mi, çünkü kendi DNS sunucuları var. Tabii bunlar haricinde kendi bilgisayarına DNS sunucusu kuranlar, benim gibi kendi kurduğu VPS’in DNS sunucusunu hızlı olması nedeniyle kullananlar için de böyle bir yasak mevzu bahis değil. Anonymous proxyleri, public proxy sunucularını vb bir sürü yöntemi hesaba katmıyorum. Windows’ta hosts dosyasına eklenebilecek bir satır ile engellemeyi kendi çapında aşanları da saymıyorum.
Aslında bu durumda Telekom’a kızmamız çok doğru değil, çünkü IP değil domain erişimini engellemişler. Gerçi onun da birçok çözümü var ama buna göre birazcık daha uzun olabilir.
Dolayısıyla meseleye tersinden bakıp şunu merak ediyorum, mahkeme kararında sadece Telekom’un DNS sunucularında kısıtlama yapılması mı kararlaştırılmış yoksa tüm Türkiye’de engellenmesi mi istenmiş? Sonuçta bence wordpress.com’un tümden tüm Türkiye’de engellenmesi kararı Telekom tarafından aslında uygulanamamış oluyor, eğer karar bu şekilde ise.
Bunu kontrol edebilmenin de bir yöntemi olduğunu sanmıyorum.
O halde bu karar ne işe yaradı? Sadece insanları birazcık zahmete soktu o kadar. Bir sonraki alınacak karar için de, nasıl aşılabileceğini öğrenmelerine yardımcı oldu bir de.
Ben wordpress.com’un tümden ve tüm Türkiye’de engellenmesi ile ilgili başvuru yapsaydım mahkemeye, ve mahkeme istediğim yönde yargıya varsaydı, sonra kararı uygulayamadığı için Telekom ile papaz olabilirdim. Çünkü şu anda devlet okullarında engelleme kararı olan bu sitelere erişilebiliyor, devletin verdiği karar devletin yönettiği bir alanda uygulanmıyor. Ve bu durum da engellemenin mantıkla izahını zorlaştırıyor.İşe yaramayan bir engelleme uygulamasının ne gibi bir mantığı vardır en azından ben anlayabilmiş değilim.
Tekrar konuyu ters çevirip başka bir soru sorayım:
Mahkeme wordpress.com a gönderilecek mailleri ya da wordpress.com uzantılı mail sahibi olanların başkalarından mail almasını da engelleme kararı vermiş midir? Varolan karar, bu konuyu kapsayıcı nitelikte midir? Çünkü teorik olarak engellemeyi aşmadan, ne wordpress.com uzantılı mail adreslerine mail gönderilebilir, ne de wordpress.com uzantılı POP3/IMAP hesabı olan biri maillerine bakabilir. (engellemenin mail gönderilmesine engel olucu etkisinin realitede çok düşük olduğunun farkındayım, çünkü mail gönderirken kendi mail sunucumuz, muhtemelen gene -mesela- hosting sağlayıcımızın DNS sunucusuna bağlanarak mail gönderdiği ve bu yasağın o DNS sunucusunda varolmadığı için mailler muhtemelen gidecektir. Ancak DNS engellemesinin teorik olarak domain üzerinden erişilen tüm hizmetlere erişimi engelleyeceğinden ve aslında mail konusu ile ilgili bir açık kapı bırakılmadığı için, mail göndermeyi de engellemiş sayabiliriz. Örneğin ttnet.net.tr uzantılı mailler için bu söz konusu olabilir ya da DNS sunucu olarak ttnet DNS sunucularını kullanan herhangi bir mail serverın internet bağlantısı için bu durum düşünülebilir)
Başka bir konu da herkesin dile getirdiği subdomain meselesidir. Madem wordpress.com sitesi engellendi, neden sadece hakkında karar verilen DNS bölümü engellenmiyor. www.wordpress.com ise mesele, neden örneğin mail.wordpress.com da engelleniyor. Sorun example.wordpress.com ise, neden wordpress.com da engelleniyor? Eğer bunun nedeni, hepsini engelleyelim ki site sahibi bir yöntemle atlatamasın ise, yukarıda gayet net bir şekilde bu tavrın işe yaramadığını göstermiş olduk sanırım.
Sonuç itibari ile yasak ya işe yaramadığı için yasaklama için başvurana fayda vermemektedir. Ya zaten teknik olarak böyle bir yasaklama mümkün olmadığı için bu karar sadece bir kesim internet kullanıcısının gözlerini geçici bir süre bağlamayı sağlayacaktır. Ya da zaten olayın aslı astarı sadece bundan ibarettir ve büyütülecek birşey yoktur. Yani bunlar hem bu konuda başvuran, hem bu konudaki kanunları koyanlar, hem de yargı kararını uygulayanlar tarafından bilindiği halde yapılmaktadır.
Burada gene belirteyim, eğer gerçek bir suç ve suçlu varsa, keşke sadece suçluyu hedef alan, suçu günahı olmayan insanları mağdur bırakmayan bir şekilde, örneğin suç teşkil eden içeriğin siteden kaldırılmasına çalışılması yönünde kararlar alınmış olsa. Böylece hem başvuru yapan, kendisini zarara uğratan içeriklerden tamamen kurtulabilir, suçlu bir tekzip yayınlayarak suçunu itiraf etmiş bir anlamda cezasını çekmiş olur, hem de insanlar böylesi kapsamlı sitelerin tüm hizmetlerinden ve içeriklerinden mahrum olmamış olurlar.
Hatta şöyle diyeyim, birisi bana hede.wordpress.com isimli blogunda bana küfretse, ben de mahkemeye başvursam yazının kaldırılması için ve sonuç olarak site için yapılan DNS sorguları engellense Telekom tarafından zerre memnun olmam. Çünkü sadece başımı kuma gömmeye çalışmış gibi olurum. Yurtdışında bu siteye erişim var, Türkiye’deki üniversitelerde var, birçok firma ve kuruluşta var, vs. Dolayısıyla ben soruna çözüm bulmadım ki, hatta erişim engellemesi nedeniyle insanları engellemenin neden kaynaklandığı konusunda meraka sevketmiş oldum. Ve içerik yayından kaldırılmadı ise, birçok insan o içeriği merak edip çoktan bulmuş durumdalar. Ve önemli biri isem, tanınan biri isem, yahoogroups taki birçok mail listesinde hakkımda yazılanlar hakaretler wordpressi engellettiren yazı diye tüm maillerde dolaşmaya başlamış demektir. Ayrıca bir de ister istemez, alay konusu da olabilirim. Bana hakaret eden kişi, “bak avucunu yalarsın böyle işte” diye başka bir yazı daha yazabilir çünkü..
En çok yorumlananlar
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.
(No Ratings Yet)
Loading ...
Ağustos 20th, 2007 at 12:18 am
Öncelikle düşünceni samimi, anlaşılır ve çok taraflı bir şekilde ele aldığın için teşekkür ederim.
Birkaç kelam da ben edeyim:
“Yani ben çıkıp medyaya birine hakaret etsem, nasıl ki onun cezası ve suçun tanımı ile ilgili bir kanun var, bu varolan kanunla, internet üzerinden hakaret meselesi aynı şekilde mi ele alınmalı. Yoksa internet hukuku adı ile diğer kanunlardan farklı yeni bir yaklaşım mı getirilmeli?”
Özel Hukukun alt kolu olan Medeni Hukuku ilgilendirir. “Medeni Kanun,toplumun rahat ve mutluluk içerisinde yaşayışını,devamlılığını sağlamak amacıyla düzenlenmiş bir kurallar bütünüdür.[bknz. http://tr.wikipedia.org/wiki/Medeni_Kanun ]” wordpress.com’a, mahkeme kararıyla erişim engellendiğine göre, mevcut şikayeti bir madde ile ilişkilendirdiler. Bu durumda, ceza uygulamasını biraz törpüleri gerekir diyebiliriz. Önerilerinle birlikte ben de şunu öneririm ki: Kişilere içerik sunmalarını izin veren site sahipleri ile birlikte, içeriği yazan kişiler de sorumlu tutulmalı. Her kişi yazdığı içeriğin altına imzanı atmalı ki sorumluluğu üzerine alsın; vur kaç durumlarıyla ortam gerginliğine sebebiyet vermesin.
Tekzip fikrini de destekliyorum.
Son olarak “Biz özgürüz! Kimse bizi kısıtlayamaz!” diyen arkadaşlara şunu belirtmek isterim ki : özgürlüğümüz anayasamızda yer alan maddelerden arta kalanlarda saklıdır. Hepimiz anayasamıza saygı duymalı ve ihtiyacı karşılayamayan maddeleri daha yapıcı bir şekilde eleştirip, TBMM gündem maddelerinden biri haline getirmeliyiz. Kuru gürültü ve taşıma su ile değirmen dönmez…
“Title için “hacked by Telekom” da ilginç bir seçenek olabilirdi. “Vay be wordpressi Telekom nickli biri hacklemiş. Ne alem adam, siteye de şu bizim site engellenince yazılan yazılardan yazmış”
“I kiss you” de yazılabilirdi :)
Kalemine sağlık diyorum…