Türkiye’de sitelerin engellenmesi hadisesi
4. Uygulamanın etkilediği insanların, grupların durumları
Bu konu yukarıdaki yazılanlarda geçti aslında. O nedenle kısaca özetlemek gerekirse, bu engelleme suçu işleyene bir ceza olması gerekirken, konuyla ilgisiz yüzlerce insanı zor durumda bırakacak bir hal alıyor. Örn: wordpress.com üzerinde iyi Google Adsense geliri getiren bir blogum var diyelim (wordpress bloglarına adsense eklenebiliyor mu bilmiyorum ancak gelir sağlamak için tek yöntem adsense olmadığı için çok önemli değil örnek açısından), günlük olarak 20 dolar bir kazanç elde ediyorum. Ziyaretçilerimin çoğu Türkiye’den ve böyle hiç alakam olmayan bir engelleme nedeniyle günlük 20 dolar yerine 1 dolar kazanç sağlamaya başlıyorum. Dolayısıyla engelleme sürdüğü sürece, 19 dolar kaybım oluyor. 600 dolar ile yaşamımı idare ettirip, bir yerde çalışmıyorsam, ya da daha basit manada oradan aldığım para ile kiramı ödüyorsam, ya da birçok insana firmam aracılığı ile (güzel bir fikir değil ama) wordpress.com blogları açıp, içerik girmek için para alıyor ve devlete bu konuda vergimi de ödüyorsam ve bunların hepsi bir yasak ile uçup gidiyorsa?
Bu durumlarda olan insanlar kime karşı dava açmalılar? Bir kişinin suçunu kaç kişi paylaşmalı?
5. Kapatılan sitelerin yerine gelen sayfaların teknik açıdan irdelenmesi
Buraya kadar sabredip okumuşsanız, bu kısımda sizi o kadar ciddi düşüncelerden sonra bir miktar gülümsetmeye çalışayım.
Siteler geldiğinde gelen sayfayı incelediniz mi bilmem, ama ben inceledim. Size bu sayfa ile ilgili biraz bilgi vereyim: Öncelikle gelen sayfanın title bölümüne dikkat etmediyseniz ediniz, siz eğer engelleme sayfasını hazırlıyor olsaydınız title kısmına ne yazardınız? Bu konuda yorumlar ve ilginç fikirler olabilir. Aslında zor bir karar oraya ne yazılacağı, şimdi adam wordpress.com yazmış “ahanda siteyi engellemişler” diye bir tepki gösterecek az sonra, elemanın göreceği sayfayı da sen hazırlıyorsun.
Ortadaki metni vermişler sana, ama title alanından haberdar olmadıkları için muhtemelen, bir title gelmemiş önüne ne yazardınız acaba oraya?
Sayfayı hazırlayan kimse “Site kapatma” diye yazmış. İlginç bir tercih, çünkü bir ifadede vurgunun yerini değiştirince anlam çok değişiyor. Mesela, site kapatma, bir durumu yani sitenin kapatılmasını ifade ediyor olabilir. Ya da emir kipinde, yeter Telekom site kapatma! diye bir gizli haykırış da olabilir.
Telekom’da çıkan bir yemek ismi de olabileceği kanısındayım. “Bugün ne yemek varmış yemekhanede?” “Sorma abi, bugünkü yemek pek yağlı imiş, site kapa(t)ma var”. Tabii günlük konuşmada o t harfi düşer zamanla.
Title için “hacked by Telekom” da ilginç bir seçenek olabilirdi. “Vay be wordpressi Telekom nickli biri hacklemiş. Ne alem adam, siteye de şu bizim site engellenince yazılan yazılardan yazmış”
“Lütfen DNS ayarlarınızla oynamayın..” da başka bir seçenek ve aslında “ya lütfen oynamayın, yasaklandı bu site, ordan burdan DNS adresi bulup giriyorsunuz, sizinle mi uğraşacağız!”ın özeti de olmuş olurdu.
Sayfa ile ilgili başka bir konuda sayfanın XHTML Transitional olarak hazırlanmış olması. Telekomdan böyle bir teknolojiyi yakalamışlık beklemezdim açıkcası. “çok teknolojik gördüm seni”:)
Ancak www.telekom.gov.tr adresi hala HTML ve tablolarla tasarlanmış. Doğru bir HTML yapısı olduğunu da sanmıyorum kodlara şöyle bir bakınca. Orada sınıfta kalmış, ama bu işler yavaş yavaş olur tabii. Önce bir engelleme sayfası sonra XHTML bir site.
Bu arada sayfayı kaydedip, W3 Validatorları ile kontrol ettirdim, sorunsuz bir XHTML transitional yapısına sahipmiş, W3 Validator’u Telekom’u gıyabında tebrik etti sayfa için.
Başka birşey de sayfanın encodingi ile ilgili, “UTF-8″ tercih edilmiş. Herhalde yurtdışından siteye girilirse sayfadaki yazılar düzgün görüntülensin istemişlerdir. Ama gene de tebrik etmek isterim, UTF-8 de XHTML kullanma ile paralel bir güzelliğe sahip, ISO-8859 kullansalardı eleştirecektim ama eleştiremiyorum bu durumda.
Tabii bu kadar tebrik ettikten sonra, bu sayfanın bir WYSIWYG editor ile hazırlandığını (muhtemelen Macromedia Dreamweaver ve sanırım güncel versiyonlardan biri) anlamak zor değil, zira stiller “style2″ gibi isimlere sahip, benim tanıdığım hiçbir insan stilleri manuel olarak yazıyorsa style1-2 diye class adı vermez. Dolayısıyla, bu hazırcı anlayış nedeniyle tebriklerin bir kısmını geri alıyorum.
Stillerdeki class isimlerinde farkedilebilecek başka birşey daha var, o da bu stiller verilirken 2 kez değiştirildiğini gösteriyor. Nerden mi anladım, normalde 3 tane class var ve isimleri style2, style3 ve style5. Dolayısıyla ilk hazırlanan stil değiştirilmiş, belki de sayfa hazırlandıktan sonra hazırlayan bir üstüne göndermiştir, o da “hmm üstteki boşluğu artıralım, bir de en alttaki yazılar kırmızı değil siyah olsun..” demiş olabilir mesela. Burdan da aslında yazının en az iki kez kontrol edildiğini varsayabiliriz sanırım.
Başka bir gerçek ise, gelen dosyanın asıl isminin index.html olması, index.htm’i tercih etmediklerini anladığımız gibi, sayfanın dinamik olmadığı konusunda kesin olmasa da bir fikir edinmiş oluyoruz.
Engelleme sayfasının geldiği sunucu SUSE ve bence bu çok ironik. Wordpress.com gibi open source bir uygulamanın sitesi engellenirken, kullanılan web sunucusu da (Apache/2.2.3 kullanıyorlar) işletim sistemi de open source!
Bu arada birileri sunucunun saatini bir saat ileri almalarını söylemeli Telekom’a çünkü sunucularının saatleri 1 saat geri. Nerden mi biliyorum, www.wordpress.com/index.htm tabii engelleme kalkıncaya kadar bakabilirsiniz. Ama sanırım http://212.175.13.55/index.htm olarak bakarsanız, IP yi kapatmadıkları sürece bakabilirsiniz sanırım.
Daha fazla uzamadan burada bırakayım bu yazıyı.. Şimdiden yorum yapan herkese teşekkürler..
En çok yorumlananlar
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.

Ağustos 20th, 2007 at 12:18 am
Öncelikle düşünceni samimi, anlaşılır ve çok taraflı bir şekilde ele aldığın için teşekkür ederim.
Birkaç kelam da ben edeyim:
“Yani ben çıkıp medyaya birine hakaret etsem, nasıl ki onun cezası ve suçun tanımı ile ilgili bir kanun var, bu varolan kanunla, internet üzerinden hakaret meselesi aynı şekilde mi ele alınmalı. Yoksa internet hukuku adı ile diğer kanunlardan farklı yeni bir yaklaşım mı getirilmeli?”
Özel Hukukun alt kolu olan Medeni Hukuku ilgilendirir. “Medeni Kanun,toplumun rahat ve mutluluk içerisinde yaşayışını,devamlılığını sağlamak amacıyla düzenlenmiş bir kurallar bütünüdür.[bknz. http://tr.wikipedia.org/wiki/Medeni_Kanun ]” wordpress.com’a, mahkeme kararıyla erişim engellendiğine göre, mevcut şikayeti bir madde ile ilişkilendirdiler. Bu durumda, ceza uygulamasını biraz törpüleri gerekir diyebiliriz. Önerilerinle birlikte ben de şunu öneririm ki: Kişilere içerik sunmalarını izin veren site sahipleri ile birlikte, içeriği yazan kişiler de sorumlu tutulmalı. Her kişi yazdığı içeriğin altına imzanı atmalı ki sorumluluğu üzerine alsın; vur kaç durumlarıyla ortam gerginliğine sebebiyet vermesin.
Tekzip fikrini de destekliyorum.
Son olarak “Biz özgürüz! Kimse bizi kısıtlayamaz!” diyen arkadaşlara şunu belirtmek isterim ki : özgürlüğümüz anayasamızda yer alan maddelerden arta kalanlarda saklıdır. Hepimiz anayasamıza saygı duymalı ve ihtiyacı karşılayamayan maddeleri daha yapıcı bir şekilde eleştirip, TBMM gündem maddelerinden biri haline getirmeliyiz. Kuru gürültü ve taşıma su ile değirmen dönmez…
“Title için “hacked by Telekom” da ilginç bir seçenek olabilirdi. “Vay be wordpressi Telekom nickli biri hacklemiş. Ne alem adam, siteye de şu bizim site engellenince yazılan yazılardan yazmış”
“I kiss you” de yazılabilirdi :)
Kalemine sağlık diyorum…