Mozilla Link Prefetching nedir ve nasıl kullanılır?
İnternette dolaşırken genelde sürekli linklere ardı ardına tıklayıp durmayız. Bir linke tıkladıktan sonra belirli bir süre o sayfada kalır, sonra eğer istersek sayfa üzerindeki başka bir linke tıklayarak yolumuza devam ederiz. Kullandığımız web tarayıcısı da sayfada durduğumuz anlarda, boş boş oturur teorik olarak. Bu boş vakti değerlendirmek lazım diye düşünen Mozilla geliştiricileri, çoğu web uygulama geliştiricisinin belki henüz haberi olmayan bir özelliği Firefox için varsayılan olarak aktif hale getirerek, tarayıcının boşta kaldığı anları faydalı bir şekilde değerlendirmesini sağlamışlar.
Bu özelliğin ismi "Link Prefetching", yani linklerin önden yüklenmesi. Temel olarak yaptığı iş ise, sayfa kodlarında belirtilen link ya da dosyalara browser boşta (idle) kaldığında istek gönderilerek ön belleğe (cache) alınması işlemi. Yani eğer bir sayfanın kodlarında "prefetch" edilmesi gerektiği yönünde bir kod bulunursa, siz o sayfayı incelerken tarayıcınız belirtilen linkleri sessiz sedasız isteyerek, siz tıkladığınızda sanki localden çalışırmışcasına hızlı gelmesini sağlıyor demektir. Bu özelliği şu anda Google, arama sonuçları sayfalarında kullanıyor, dolayısıyla siz Google üzerinden bir arama yaptıktan sonra sonuçları incelerken Firefox’unuz Google’ın belirttiği sayfaları siz linklere tıklamadan ön belleğine almaya başlıyor. Böylece herhangi bir sonuca tıkladığınızda anında sayfayı karşınızda bulabiliyorsunuz.
Bu yöntem her ne kadar benim hoşuma gitmiş olsa da, bazıları tarafından da sıkça eleştirilen bir sistem. Çünkü Firefox, belirtilen linkleri ön belleğine alırken, eksiksiz bir şekilde linkin gittiği sayfayı ön bellekten çalıştırabilmek için, linkten gelebilecek cookie’leri kabul ediyor. Bu nedenle de Firefox ön belleğinde sizin bizzat tıklamadığınız sayfalarla ilgili cookie ya da dosyalar bulunabiliyor. Ayrıca bu özelliğin, varsayılan ayar olarak açık olması da bazılarını rahatsız eden ayrı bir durum.
Mozilla’nın bu özelliği varsayılan ayar olarak aktif olarak sürümlerine dahil etmesinde şahsen Google’ın bu sistemi kullanmasının bir etkisi olduğunu düşünüyorum. Zira bildiğiniz üzere, Google Mozilla’yı destekleyen önemli kuruluşlardan biri. Ancak dediğim gibi ben, bu durumun rahatsız edici olduğunu düşünmüyorum. Özellikle artık Google neredeyse bizim hakkımızda psikanaliz yapmaya yetecek kadar bizden bilgi topluyorken.
Bu sistemin site ziyaretçilerinize sayfalarınızı daha hızlı gösterebilmek gibi güzel bir avantajı olsa da bandwidth, sunucu yükü gibi konularda size negatif etkileri olacağını da unutmamanız gerekiyor. Çünkü sonuçta ziyaretçinin henüz istemediği bir sayfayı "ya isterse" diye sunucunuzdan otomatik olarak istenmesini sağlıyor olacaksınız bu özelliği aktif ederek. Dolayısıyla da bu daha fazla bandwidth kullanımı, daha fazla sunucu kaynağı kullanımı da demek olacak. Ancak eğer mantıklı ve abartmadan bu özellik kullanılarak bu negatif etkileri minumuma indirmeniz mümkün. Ziyaretçinin siteniz üzerindeki bir sonraki hareketini doğru tahmin edebilirseniz, bir nevi client caching mekanizması ile sitenizin daha hızlı çalışır gibi görünmesini sağlayarak ziyaretçilerinizi memnun edebilirsiniz. Fakat bu özelliğin sadece bir Mozilla standartı olduğunu ve Internet Explorer da çalışmayacağını da göz önünde bulundurmakta faydalı olabilir.
Peki nasıl kullanacağız bu özelliği? Bu konuda detaylı bilgileri "Mozilla Developer Center - Link Prefetching FAQ" bölümünde bulabilirsiniz ben çok basit olarak bu özelliği sayfanızda linkler için nasıl kullanılacağını göstereceğim aşağıda.
Örneğin example.com sitenizin ana sayfasında ziyaretçilerin bir sonra tıklayacağı linkin genelde http://example.com/aboutus.html olduğunu/olacağını tahmin ediyoruz. Bu durumda kullanıcılar example.com’a geldiklerinde aboutus.html sayfasını önceden ziyaretçinin tarayıcısına depolamak güzel bir fikir olabilir.
Bunu sağlamak için yapmamız gereken tek şey, aşağıdaki kodu sitemizin bölümleri arasına koymak olacak.
<link rel="prefetch" href="http://example.com/aboutus.html" />
Bu kadar basit! İsterseniz html bir sayfa yerine herhangi bir dosyayı da prefetch edebilirsiniz, ya da istediğiniz kadar prefetch linkini sayfanıza koyabilirsiniz. Fakat bu konuda abartılı davranmanızın hem ziyaretçinin internet bağlantısını hunharca kullanmak ve site trafiğinize anlamsız bir ek trafik getirdiğiniz anlamına gelebileceğini aklınızda bulundurmanızı öneriyorum.
Bu özellik nedeniyle "aman kişisel bilgilerim tehlikede" diyor ya da "Google ne işler çeviriyorsun gene?" sendromuna giriyorsanız, bu özelliği Firefox’da iptal etmek için tarayıcınızın adres satırına "about:config" yazıp gelen ayar sayfasının en üstündeki bölüme "prefetch" yazarsanız, sizi bu özelliğin çalışıp çalışmayacağını belirleyen "network.prefetch-next" ayarı karşılayacaktır. Bu ayarın olduğu satıra çift tıklayarak, karşısındaki "true" değerini "false" olarak değiştirip bu özelliği iptal edebilirsiniz.
Benzer Konular
Tags: firefox, google, html, kimindir.com, mozilla, prefetching
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.
(No Ratings Yet)
Loading ...
Leave a Reply